Αχ Ελλάδα σ' αγαπώ και βαθιά σε ευχαριστώ

"Patriotism ruins history"
Johann Wolfgang von Goethe

Λόγω εργασίας, διαβάζω διάφορες Ιστορίες του Ελληνικού Κράτους, γραμμένες όμως από ξένους ιστορικους. Αυτό σε συνδιασμό με την τσαντίλα μου για το ότι συμβαίνει στην Ελλάδα με κάνει πότε να διασκεδάζω αφάνταστα και πότε να εκνευρίζομαι μέχρι πονοκεφάλου. Για όσους είναι πεπεισμένοι για το ότι ξέρουν ιστορία, έχω κάποιες ερωτήσεις

1) Πόσες φορές φυλακίστηκε ο Κολοκοτρώνης, απο ποιούς και γιατί;

2) Τι κοινό είχαν ο Κουντουριώτης, ο Κωλλέτης και ο Μπότσαρης;

3) Με ποιους τα 'έκαναν καπάκια' (φράση της εποχής) ο Καραϊσκάκης στο Μεσολόγγι, ο Ανδρούτσος στη Βοιωτία και ο Γώγος στην Ήπειρο;(Εύκολη ερώτηση, πιάνεται για μισή)

4) Γιατί ο Σκωτσέζος φιλέλληνας (και μετέπειτα στρατηγός του ελληνικού στρατού) Thomas Gordon γύρισε πίσω στην πατρίδα του μετά την Τριπολιτσά;

5) Ποια πλοία μπουρλότιασε ο Μιαούλης το 1831 και γιατί; (Εύκολη ερώτηση, πιάνεται για μισή)

6) Ποια ήταν οι πιο συχνοί (μη επαγγελματίες) επικριτές της Ελληνικής Επανάστασης,;

Όποιος απαντήσει τέσσερις ερωτήσεις κερδίζει γεύμα.

ΥΓ. Δε θα ήταν πιο ενδιαφέρον αν ο Γκαίτε το είχε πει ανάποδα το απόφθευγμά του?
ΥΓ2. Όχι, το παρόν δεν είναι τέστ. Είναι σχόλιο στην εθνική μας ιδεολογία.Με το συμπάθιο.

Το κέντρο του κόσμου

"Against my will, in the course of my travels, the belief that everything worth knowing was known at Cambridge gradually wore off. In this respect my travels were very useful to me."
Bertrand Russell

Κάποια χρόνια πριν, ήμουν σε ένα συνέδριο ιστορικών της επιστήμης στην Αυστρία. Αφού άκουσα διάφορες ομιλίες σε Γερμανικά και Αγγλικά (από τα οποία μιλάω μόνο τα δεύτερα), σηκώθηκε ένας τυπάκος και μίλησε για τη Βιέννη στις αρχές του αιώνα. Σε ένα χάρτη έδειξε που έμενε ο Freud, ο Einstein, o Mozart, o Haydn,o Wittgenstein, o, o, o... Όλη η μοντερνικότητα πέρασε από αυτό τον χάρτη. Στο τέλος της ομιλίας, είχα χωθεί στην καρέκλα και ένιωθα τα μάτια μου να καίνε. Η Βιέννη υπήρξε το κέντρο του κόσμου, η κοιτίδα του 20ου αιώνα. Και εγώ ένιωσα πραγματικά επαρχιώτης.

Τρία χρόνια μετά, είμαι στο όμορφο Cambridge. Kάθε φορά που πάω στο τμήμα μου, λίγα μέτρα πριν φτάσω, περνάω από μια πινακίδα που λέει 'Εδώ ανακαλύφθηκε το ηλεκτρόνιο από τον Thompson to 1897...'. Και το συναίσθημα, αυτή η ανατριχίλα μου ξανάρχεται. Το φημισμένο Cavendish, το παιδικό μου όνειρο όταν σπούδαζα Φυσική, ήταν εκεί, δίπλα μου.

Το παλιό εργαστήριο Cavendish

Πως να μην την αγαπήσεις αυτή την πόλη. Ουσιαστικά είναι ολόκληρη το πανεπιστήμιο, από τους οδηγούς των ταξί της μέχρι τους χιλιάδες φοιτητές που πάνε στα χιλιάδες μαγαζιά της. Οι άνθρωποι εδώ είναι φιλικοί και εξυπηρετικοί, από τον πιο αναγνωρισμένο καθηγητή μέχρι τον πιο νεόφυτο φοιτητή. Ποδήλατα πάνε πάνω κάτω, άνθρωποι χώνονται σε καφέ και μιλάνε για Φυσική, Πολιτική, Μαθηματικά, Φιλοσοφία ή για την πατρίδα τους, τον καιρό, τα μαθήματα. Και είναι όλα τόσο βρετανικά. Ο ράπτης στην πλατεία θα σε υποδεχτεί με την Monty Python αγγλική προφορά του: "And how are you, sir?" Σιγά σιγά αρχίζω να τους αγαπώ τους Άγγλους, με τις παραξενιές τους και τη φλεγματικότητα τους. Έχουν πλάκα και κάνουν πλάκα, με το δικό τους συγκεκριμένο humor.

Φυσικά, όλα πρέπει να γίνονται με το δικό τους τρόπο. Στο λένε και οι ίδιοι γελώντας όταν φτάσεις."Εδώ είναι όλοι έξυπνοι, γι' αυτό προσπαθούμε να τους δυσκολέψουμε λίγο". Η εβδομάδα ξεκινάει την Πέμπτη, οι περιόδοι κρατάνε 8 εβδομάδες στις οποίες οι φοιτητές βομβαρδίζονται από παντού, στις παραδόσεις δεν υπάρχουν απορίες σχεδόν ποτέ, γιατί όλα θα εξηγηθούν από τους tutors στα κολλέγια. Τα οποία το καθένα έχει το σήμα του, τα χαρακτηριστικά δικά του κουπία κωπηλασίας, τις δικές του μπλούζες, γραβάτες, θυρεούς.

Τα 31 κολλέγια του Cambridge

Είναι πολύ έντονη η αίσθηση ότι βρίσκεσαι στο κέντρο του κόσμου. Νομίζεις ότι δεν υπάρχει τίποτε έξω από το αιώνιο Cambridge, ότι εδώ θα το βρείς, θα το μάθεις, θα το ανακαλύψεις αυτό που θέλεις, εδώ, σε κάποιο σεμινάριο, σε κάποια διάλεξη, σε κάποιο βιβλίο. Και καταλήγεις να περπατάς κάτω από τα τεράστια δέντρα, να ακολουθείς το μικρό γραφικό ποταμάκι και να διασχίζεις τους τεράστιους κήπους και τα πάρκα. Τα κολλέγια και τα μουσεία αποπνέουν ιστορία, κάτι αδιόρατο το οποίο σε αναγκάζει να το σεβαστείς. Αόρατα μάτια σε κοιτούν και άηχες φωνές σου ψιθυρίζουν "Είμαστε εδώ οχτώ αιώνες νεαρέ. Έχουμε δει τους Ποιητές και έχουμε στεγάσει τους Φιλοσόφους. Περπάτα με το κεφάλι ψηλά". Και εσύ, ο είρωνας και σαρκαστικός σχολιαστής, καταπίνεις τις ατάκες σου και συνεχίζεις αυτό που ξεκίνησες να κάνεις.

Punting στο ποτάμι

Οι πραγματικοί καθεδρικοί ναοί εδώ είναι οι βιβλιοθήκες. Εξειδικευμένες και μη, σε κολλέγια και σε τμήματα, πάντα κάπου θα φυλάσσουν αυτό που ψάχνεις. Και πάνω από όλες, υπερσύνολο και έμβλημα, η Κεντρική Βιβλιοθήκη. Εξαώροφη, με τέσσερα τμήματα, με κάτι το αρχέγονο στην αρχιτεκτονική της, σαν να ήταν πάντα εκεί και απλώς την ανακαλύψαμε. Πόσες ώρες έχω περάσει ανάμεσα στα γεμάτα ράφια, περπατώντας κούω πίσω μου τα βήματα του Μπόρχες, καθώς ψάχνω σε διαδρόμους που μοιάζουν μεγαλύτεροι απ' ότι είναι, τα μάτια μου τυφλά σαν και τα δικά του, μέχρι που να βρω το αντικείμενο του πόθου μου. Φεύγω πάντα ένοχος, με τον κρυφό φόβο ότι έκανα κάτι που δεν έπρεπε, ότι το βιβλίο που ανέσυρα μόνος μου δεν έχω το δικαίωμα να το κρατάω, ότι όπου να 'ναι θα το καταλάβουν και θα μου το πάρουν πίσω. Και τρέχω σχεδόν προς την έξοδο.

Η κεντρική είσοδος της University Library

Με έκανες και σε αγάπησα τελικά, μικρή μου πόλη. Τα όνειρα εκδικούνται ακόμα και όταν βγαίνουν αληθινά. Εχείς κάτι το ονειρικό, το υπερρεαλιστικό, σαν να είσαι μακέτα από παραμύθι. Κάτι το μη αληθινό, όπως όλα τα παραμύθια. Γι' αυτό δεν τα αγαπάμε όμως;

Du hast

'One never really knows who one's enemy is.'
Jurgen Habermas

Είναι δύσκολο, πολύ δύσκολο να βάλεις τον εαυτό σου στις σωστές του διαστάσεις. Ειδικά αν αυτές που έχεις στο μυαλό σου είναι κολακευτικές, ετεροκαθοριζόμενες. Είναι ωραίο, γλυκό να σε εκτιμούν εκεί που θες να σε εκτιμούν. Αν είσαι όμως τυχερός, αν έχεις κάνει κάτι σωστό στα διαβάσματά σου, στις επιλογές των φίλων σου, θα υπάρχει μια φωνή που δε θα κοιμάται μαζί σου το βράδυ. Αυτή η αδιόρατη υποψία ότι δεν είσαι αυτός που θες να είσαι, ακόμα και αν το βλέμμα των άλλων δομεί μια εικόνα που σε χαϊδεύει. Μια μικρή σπίθα που κάνει τον εγωισμό σου να μυρίζει καμένο.

Τί κάνεις τότε;

Θέλει τύχη και αποφασιστικότητα. Όσοι ξέρω έτσι το έκαναν. Πρέπει να μπορέσεις να πετάξεις τα ρούχα και τα στολίδια που σε κολακεύουν, αυτά που φοράς για καιρό κι έχουν πάρει τη φόρμα σου, πρέπει να τα ανταλλάξεις με κουστούμια από σκληρό ύφασμα και με παπούτσια άβολα. Πάντα η φυγή απαιτούσε τα εργαλεία της.

Κάποιοι πήγαμε Έξω. Κάποιοι εξω-ορίστηκαν εσωτερικά. Κάποιοι το πολέμησαν μένοντας στάσιμοι σε μια εποχή ταχύτητας. Τα πάντα εν τέλει κρίθηκαν εκ του αποτελέσματος.

Εδώ που είμαι μαθαίνω πολλά. Το σημαντικότερο από αυτά είναι ότι δεν είμαι καλός σε αυτό που αποφάσισα να κάνω, ότι δεν μπορώ να παίξω με τα μεγάλα παιδιά, ότι τελικά δεν φτάνουν τα χέρια μου πολύ μακριά.

Και ότι μπορώ ακόμα αυτό να το αλλάξω.

Θέλω να φωνάξω αλλά δεν έχω στόμα

"I saw the best minds of my generation destroyed by madness, starving hysterical naked,
dragging themselves through the negro streets at dawn looking for an angry fix,
angelheaded hipsters burning for the ancient heavenly connection to the starry dynamo in the machinery of night,"

Howl, Alan Ginsberg


Ζω σε μια χώρα όπου η φυλακή του Σωκράτη σώζεται, αλλά είναι ένα παραπεταμένο, μυγοχεσμένο ερείπιο.

Ζω σε ένα τόπο όπου ο Ρίτσος διδάσκεται, αλλά ποίηματά του παραμένουν ανέκδοτα .

Ζω σε ένα μέρος όπου τα καλύτερα μυαλά του τα πνίγει στη κούνια τους και τους καλλιτέχνες τους εξωθεί στη πενία. Τα μοντέλα και οι ομιλούσες κεφαλές των δελτίων όμως ευδοκιμούν.

Τι πρέπει να ψηφίσω, λοιπόν;

Μόνος εκεί που πάντα ήθελα να είμαι

"ΙΟΚΑΣΤΗ
Τις ο τρόπος αυτού; Τι φυγάσιν το δυσχερές;

ΠΟΛΥΝΕΙΚΗΣ
Εν μεν μέγιστον, ουκ έχειν παρρησίαν

ΙΟΚΑΣΤΗ
Δουλον τοσ' είπας, μη λέγειν α τις φρονεί"

Ευριπίδης, Φοίνισσαι

Πρώτη νύχτα. Μεγάλη, ατελείωτη, από δημόσιο χώρο σε δημόσιο χώρο. Έχω ξανάρθει, καταλαβαίνω τι λένε, όλα καλά. Μια αδιόρατη πίεση πίσω από τα μάτια, η διαφορετικότητα των μικρών λεπτομερειών. Ο κόσμος μοιάζει περίεργος, σαν παραμύθι. Είναι άλλοι. Ο θεός των μικρών πραγμάτων είναι ο θεός του ταξιδιώτη.
Δείπνο, λέξεις που δε βγαίνουν, σκέψεις που δεν έχουν τόπο να σταθούν στη γλώσσα, η προσωπικότητά μοιάζει λειψή, δεν μπορώ να μιλήσω, έχω χαλίκια για μάτια και κεραίες για αυτιά.
Ανακούφιση. Το τηλέφωνο δουλεύει.

Μέρα. Βόλτα στα Άγια Χώματα, που είναι όλοι οι έξυπνοι άνθρωποι, που είναι όλα τα μεγάλα μυαλά, μόνο κόσμος που πάει κι έρχεται με ποδήλατα, με χρώματα, με φωνές, αυτοί ζουν εδώ, εσύ τι κάνεις, που είναι το σπίτι σου, που είναι το κρεβάτι σου. Κρεμιέσαι απεγνωσμένα στα ράφια του σουπερ μάρκετ. Καθαριότητα, μια Νεα Τάξη Πραγμάτων. Κοιτά, και εδώ τρώνε όπως εσύ. Απορίες και α-πορεία.

Βιβλία. Βιβλιοθήκες. Κάρτες και φόρμες. Όλοι είναι φιλικοί. Δεκάδες σαν κι εμένα, κοιτάνε με μάτια ανοιχτά και τη ψυχή σα σφουγγάρι. Αυτοί είναι φοιτητές, τα μαθήματα θα επιβάλλουν μια βιβλική ιεραρχία. Τους ζηλεύω και με ζηλεύουν. Δικαιοσύνη.

Εδώ ήθελα να είμαι. Ακόμα αυτό που ήρθα να κάνω δεν το κάνω. Και ποιο είναι αυτό παρακαλώ; Κάνω ποδήλατο και κοιτάω τον ωραίο ουρανό. Οι φωνές από το τηλέφωνο είναι άγκυρες και σωλήνες οξυγόνου.

Heureux qui, comme Ulysse, a fait un beau voyage.

Τί έκανες στον πόλεμο, πατέρα;

"Μπορείς να λες τους συναδέλφους στρατιώτες και όχι φαντάρους;"
Ανθυπολοχαγός Πλεύρης, ΚΕΔΒ, Αύγουστος 2009

Γνώρισα τον Σταύρο, το Γιώργο, τον Άγη, τον Ευριπίδη και το Μιχάλη. Διάβασα τα The age of revolutions, The age of capital, The age of empire, The age of extremes, Ulysses, Guide through Ulysses, Foucault: Between hermeneutics and structuralism, Starting with Foucault, Foucault 's strata and fields, The essential tension, The Genesis and Development of a Scientific Fact, Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων, Λέξεις, Το μαγικό βουνό, Το όνομα μου είναι κόκκινο, Το τενεκεδένιο τύμπανο, Ντοστογιέφσκι, Πεισίστρατος, Η χρονιά που πέθανε ο Ρικάρντο Ρέις, Ημέρες, Plexus, Sexus, Nexus, The giant of Amarousion. Έμαθα την Ελλάδα απ' την καλή κι απ' την ανάποδη. Βοήθησα να γραφτεί μια πρόταση για ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα με τίτλο E.C.H.O.E.S., το οποίο πήγε άπατο. Πάγωσα μέχρι λιποθυμίας μια νύχτα φυλώντας άοπλη σκοπιά απέναντι από το γήπεδο του Badminton. Έγραψα μια συμπαθητική εργασία η οποία θα δημοσιευτεί το 2010. Περπάτησα νύχτες επι νυχτών στη Ρόδο με συντροφιά τα αστέρια, τα φώτα του ναού και τη Μικρά Ασία απέναντι. Και τέλος, είδα τα ήρεμα νερά της ζωής μου να φουσκώνουν από τον χθόνιο σεισμό και να γίνονται τεράστιο κύμα. Και ύστερα γίναν όλα Ωραία Χαλάσματα.