Πουκάμισα, ντομάτες και λουλούδια

"O City city, I can sometimes hear
Beside a public bar in Lower Thames Street,
The pleasant whining of a mandoline
And a clatter and a chatter from within
Where fishmen lounge at noon: where the walls
Of Magnus Martyr hold
Inexplicable splendour of Ionian white and gold."
T. S. Eliot, Wasteland

Η Αθήνα είναι μια άσχημη, τριτοκοσμική πόλη. Δεν το εννοώ με κάποιο ποιητικό ή μεταφορικό τρόπο. Εννοώ ότι είναι άσχημη, όπως και όποτε και να την δεις. Από το βουνό, μοιάζει σαν καρκίνωμα πάνω στην Αττική, με τα σπίτια να είναι παντού, άναρχα και τυχαία. Από τη θάλασσα είναι ένα γκρι, ομιχλώδες πράγμα, σαν χωριό. Οι παραλίες της είναι σαν βιομηχανικές προβλήτες και οι δρόμοι της κακοφτιαγμένοι. Καμιά ευρωπαϊκή πρωτεύουσα δεν της μοιάζει. Αντιθέτως, της μοιάζουν πολλες αφρικάνικες, από τα λίγα που ξέρω.

Οο λόγοι για αυτό, πολλοί και διάφοροι. Ίσως κάποια άλλη στιγμή να το συζητήσουμε. Το βασικό όμως είναι ότι ακόμα και αυτή η Αθήνα χάνεται. Αποκτά ένα νέο θυμικό, αλλάζει ταυτότητα. Η επόμενη από μένα γενιά θα θεωρεί ότι το Γκάζι πάντα είχε μπαράκια με άποψη. Θα θεωρεί ότι η Σοφοκλέους είχε πάντα ανήλικες πόρνες. Και τα λοιπά και τα λοιπά.

Η αλήθεια είναι ότι εγώ μεγάλωσα σε μια περιοχή που δυνητικά θα προσφερόταν για πιο 'παιδική' ζωή. Θεωρητικά, η Γλυφάδα είχε πράσινο και χώρο. Παιδικό παιχνίδι, όμως, δεν γνώρισα. Δεν έχω παίξει μπάλα στο δρόμο, ούτε έχω κάνει ποδήλατο σε ανοιχτωσιές. Δεν έχω παίξει 'με τα παιδιά της γειτονιάς'. Αυτό σήμαινει επίσης ότι δεν είχα ποτέ αυτό το ήθος της συνοικίας. Να βοηθήσουμε τον φούρναρη ή τον μπακάλη ή κάτι τέτοιο. Μεγάλωσα σε μια πρώιμη μοντέρνα Αθήνα, με σουπερμάρκετ και αμάξια.

Καταλαβαίνετε λοιπόν την έκπληξή μου όταν συνειδητοποίησα πρόσφατα ότι έχω αρχίσει, ασυνείδητα, να υποστηρίζω την εντοπιότητα. Προτιμώ να πληρώσω πράγματα ακριβότερα και να περιμένω για να πάρω κρέας από τον κύριο Θανάση (του οποίου μια ατάκα με έκανε να σκέφτομαι για μέρες, περισσότερα μια άλλη φορά) ή να πάρω τα χαρτικά μου από το μαγαζί στο στενό. Θέλω όμως να επικεντρώσω σε τρία συγκεκριμένα μέρη.

Καμιά εκατοσταριά μέτρα από το σπίτι μου υπάρχει ένα καθαριστήριο. Πριν κάποια χρόνια το πήρε ένα νεο παλληκάρι, περίπου στην ηλικία μου. Είναι πάντα γελαστός και εξυπηρετικός. Είναι εμφανές ότι του αρέσει αυτό που κάνει, το γουστάρει. Μπορεί να φαίνεται περίεργο, αλλά είναι αλήθεια. Με κέφι θα παραλάβει τα ρούχα και με φροντίδα θα τα αναλάβει. Πρόσφατα, μετά απο μια θεατρική παράσταση (και για αυτό αργότερα) πήγα για ένα ποτό. Το δικό μου το ήπια, της συντρόφου μου κατέληξε πάνω στο πουκάμισό μου. Όπως επιτάσσει ο Μέρφυ, ήταν κόκκινο κρασί. Περίμενα μια μέρα και το πήγα στο καθαριστήριο. Το παληκάρι το παίδεψε τρείς μέρες και κάθε φορά μου το έδειχνε. Δεν βγήκε τελικά. Δεν μου πήρε όμως και χρήματα. Έδινε έντονα την εντύπωση ότι το θεωρούσε προσωπική αποτυχία. Με συγκίνησε αυτό. Ειλικρινά, δεν πρόκειται να πάω αλλού ρούχο, αν περνάει από το χέρι μου.

Πιο πρίν, στην ίδια ευθεία, υπήρχε μέχρι πρόσφατα ένα παντοπωλείο, ο λεγόμενος Καραντάνας. Το είχαν δυο ηλικιωμένοι και είχε τη μυρωδιά και την αύρα παλίου παντοπωλείου. Με άνεση περίμενες τον Χατζηχρήστο ή τον Αυλωνίτη να βγεί να σε εξυπηρετήσει. Κάποια στιγμή, έκλεισε. Οι ιδιοκτήτες έβγαλαν μια ανακοίνωση, χειρόγραφη και σε μπακαλικό χαρτί, που έλεγαν ότι βγαίνουν στην σύνταξη και ότι ευχαριστούν τη γειτονιά για τα σαράντα χρόνια συνεχούς στήριξης. Την έχω φωτογραφία.

Τέλος, ακόμα πιο κάτω υπάρχει ένα ανθοπωλείο. Μέσα είναι πάντα λίγο χύμα, με κάτι ήρεμους γάτους ή περίεργους σκύλους να περιφέρονται, με πίνακες και ένα παλιό ποδήλατο. Σαν ταινία του Μπέργκμαν. Η ιδιοκτήτρια θα κάνει πάνω από είκοσι λεπτά να σου φτιάξει μια ανθοδέσμη, με μια ηρεμία σχεδόν εκνευριστική. Αλλά τις κάνει πάντα ωραίες, με μεράκι. Θα τις γεμίσει, θα της στολίσει και θα της προσέξει. Πρόσφατα μου έλεγε ότι θα μετακομίσει δυο στενά παραπέρα, μετά από τριάντα χρόνια στο ίδιο σημείο.

Αλλάζει η Αθήνα. Μέρη σαν τα παραπάνω θα γίνονται όλο και πιο σπάνια. Οι αντίστοιχοι άνθρωποι δεν θα λείψουν, αλλά θα δρούν σε άλλο περιβάλλον. Και τα παλιά μαγαζιά θα πουληθούν για να γίνουν σουπερμάρκετ ή κομμωτήρια. Και για πρώτη φορά, το βλέπω να γίνεται μπροστά μου. Μεγαλώνω λοιπόν. Η μπέμπα με την οποία παίζω, το τρίχρονο γειτονόπουλο, δεν θα ξέρει τί είναι η δραχμή. Το ότι γεννήθηκα έναν άλλο αιώνα θα με κάνει στα μάτια της συνομήλικο με τον Καποδίστρια. Η μπεμπούλα θα ζεί σε μια άλλη Αθήνα.