Uisge beatha

"Whisky is liquid sunshine"
George Bernard Shaw

"Changing brands of whisky is like making love to different women"
Arthur Miller

"I pass to another kind of enemy, the man who drinks whisky. With pain, and not without hope that they may yet be saved, let us number their sins. Foremost among these is that they drink not for the pleasure of drinking nor for any merits of flavor or bouquet which the whisky may possess, but simply in order to obtain a certain physical effect. The regard whisky not as a beverage, but as a drug. Not as an end, but as means to an end. It is, indeed, heresy of the the darker sort, doubly to be commended because it lends a sad, superficial plausibility to the sneers of the precious. Whisky suffers its worst insults at the hands of the swillers, the drinkers-to-get-drunk who have no organs of taste and smell in them but only gauges of alcoholic content, the boozers, the 'let's-have-a-spot' and 'make-it-a-quick-one' gentry, and all the rest who dwell in darkness where are no whiskies but only whisky- and of course soda."
Aeneas MacDonald, Whisky, 1930


Γενικα ως άτομο δεν πίνω. Ποτέ δεν έπινα. Κανένα ποτό δεν είναι μέρος της καθημερινότητας μου. Τα χρόνια μου στο πανεπιστήμιο και οι κακές, υπερβόρειες παρέες που έκανα εκεί με έμαθαν να μπορώ να πιώ, αν θέλω, σε μια παρέα ή στην κατάλληλη περίσταση. Αλλά ποτέ δεν μου πέρασε από το μυαλό να πιώ σπίτι μου έτσι στα ξεκούδουνα. Αν αύριο εξαφανίζονταν όλα τα ποτά του κόσμου, δεν θα με πείραζε (με μια εξαίρεση). Αν από την άλλη, εξαφανιζόταν η σοκολάτα, η σπαραχτική μου κραυγή θα ενέπνεε τουλάχιστον τρια νέα καλλιτεχνικά κινήματα, τα οποία θα τύπωναν το πρόσωπό μου σε μπλουζάκια και θα προσπαθούσαν να βρουν τα ίχνη μου στην Αιθιοπία, όπου θα είχα γίνει σκλαβέμπορος και διακινητής όπλων.

Υπάρχει όμως μια εξαίρεση, και αυτή σήμερα θα υμνήσω. Όχι δεν εννοώ το κρασί. Το εκτιμάω, και το σέβομαι, αλλά δεν τα βρήκαμε ποτέ. Ένα σύντομο φλέρτ έληξε άδοξα και τώρα είμαστε καλοί φίλοι.

Μιλάω για το malt whisky. Μιλάω για το απόσταγμα του υγρών ηλιαχτίδων, το παιδί των ποταμών, το απενοημένο ξωτικό των Κελτών. Για αυτό θα τραγουδήσω σήμερα.

Σε αγαπάω, ω malt whisky! Μου αρέσει που έχεις χαρακτήρα, που έχεις άποψη για το πώς θα είναι τα πράγματα ανάμεσά μας! Ω βορά των αγγέλων της εξάτμισης, μου αρέσει που κάθε φορά είσαι κάτι άλλο, μου φανερώνεις ένα διαφορετικό πρόσωπο, με στέλνεις σε ένα καινούργιο ταξίδι! Μου αρέσει που μου κρατάς μούτρα αν το παρακάνω, που με επιβραβεύεις αν σε ψάξω, που με διδάσκεις όταν σε μελετήσω! Σαν σύντροφος σε σχέση, έχεις τις κακές σου μέρες αλλά ανέχεσαι και τις δικές μου. Και κάθε φορά που θα σε δοκιμάσω, θα έχεις κάτι πρωτόγνωρο να μου πεις, ω χρυσάφι του άμβυκα και καμάρι των σκοτσέζικων νερών.

Είμαι τυχερός, λοιπόν, γιατί θα σε αναλύσω, θα σε σκεφτώ και μετά θα προσπαθήσω να γράψω την εμπειρία. Και θα την μοιραστώ με άλλους φανατικούς σαν και μένα, συνταξιδιώτες στη μεγάλη περιπέτεια της ανακάλυψής σου. Σταγόνα με την σταγόνα, μου αποκαλύπτεις τα μυστικά σου, από τον τυρφώδη σου τσαμπουκά μέχρι την πιπεράτη σου γλυκύτητα. Και με κάθε γουλιά, τα δεκάδες χρόνια που πέρασες στο δρύινο βαρέλι, και αυτό με τη σειρά του πολυπαθές και επαναχρησιμοποιημένο, φαίνονται. Μου λές την ιστορία της ωρίμανσης σου σε στεγνές ή υγρές αποθήκες, σε ανεμοδαρμένα νησιά ή ήρεμες γλυκιές κοιλάδες. Και σαν παραμύθι, μέσα από το ποτήρι βλέπω την περιοχή που σε γέννησε.

Θα σε αφήσω, όμως, τώρα. Λίγο πριν σταματήσω όμως το τραγούδι -γιατί κάποιος έπρεπε να τραγουδήσει για σένα και στα Ελληνικά- θα αποτίσω φόρο τιμής σε κάποιους από τους γονείς σου.

Σε χαιρετώ, Bowmore, καμάρι της νήσου Islay! Ήσουν η πρώτη μου αγάπη και δεν ξεχνώ ποτέ την (άνιση καμιά φορά) μάχη της γλύκας με τη θάλασσα και την τύρφη που διεξάγεται στα βαρέλια σου. Στα καλύτερά σου, είσαι ένας μύθος, στα χειρότερα απλώς παραστρατημένο.

Σε τιμώ, καλό μου Highland Park, ψηλά εκεί στα νησιά Orkney. Είσαι το μόνιμό μου αγαπημένο και κρύβεις ένα σύμπαν στο καρυδότσουφλο του μπουκαλιού σου. Ότι θέλει κανείς από ένα whisky θα το βρεί μες τη φιάλη σου. Τύρφη, γλύκα , μέλι, φρούτα, λουλούδια και θάλασσα, όλα εκεί.

Σεβασμός και δέος στους άμβυκές σου, Glenfarclas! 150 χρόνια τώρα ο πατέρας σε παραδίδει στο γιό του και αυτός με τη σειρά του σε προσέχει. Είσαι ενας θρύλος. Tα μπαχάρια σου, η γλυκάδα σου, η εγγενής σου πολυπλοκότητα γοητεύει ακόμα σαν να ήταν η πρώτη φορά.

Σκύβω ταπεινά μπροστά σου, Springbank! Τελευταίος επιζών ήσουν για πολλά χρόνια μιας περιοχής τιμημένης, αλλά ακόμα κρατάς τη σημαία της αδιάλλακτης τελειότητας των προϊόντων σου. Όλα γίνονται κάτω από την στέγη σου, η δημιουργία, η ωρίμανση, η εμφιάλωση, όλα. Και σε τίποτα δεν αφήνεις έστω και λίγο περιθώριο συμβιβασμού.

Γειά σου, σπάνιο Bladnoch! Αναστήθηκες εκ νεκρών για να δημιουργήσεις και πάλι τα απαλά, ανθώδη σου ποιήματα. Μακάρι να έρθω κάποτε να σε επισκεφτώ.

Θα συνθέσω έναν επιτάφιο σε σένα, αδικοχαμένο Brora! Έκλεισες για οικονομικούς λόγους, αλλά οι πιστοί σου σε κυνηγάνε ακόμα και σε έχουν θησαυρό στο κελάρι τους. Όσοι σε έχουν δοκιμάσει, σε θυμούνται για πάντα.

Τιμή και δόξα στον αυτοκράτορα, παινεμένο Yamazaki! Τιμή και δόξα που έστειλε τον ιδρυτή σου από την Ιαπωνία στη Σκωτία να σπουδάσει την τέχνη της απόσταξης . Σιωπηλα, κοντά μισό αιώνα τώρα, δημιουργείς παραδοσιακά malt whisky, ακόμα και όταν οι εφευρέτες του ξεχνούν και γυροφέρνουν σε πιο αμφίβολα μονοπάτια.

Τελειώνω με σένα, αρχέγονο Cooley's! Στο μαγευτικό νησί της Ιρλανδίας πρωτοφτιάχθηκε whiskey αλλά το δόξασαν οι Σκωτσέζοι γείτονες σου. Δίπλα στις μαγευτικές κοιλάδες της χώρας, εσύ ακόμα αποστάζεις και παράγεις Ιρλανδέζικο whiskey, με πολλά ονόματα και άλλα τόσα χαρακτηριστικά!